(δε)κατα – κατοικίδια
Τεύχος 71- χειμώνας 2022
Μοιάζουμε;
Νομίζω πως ναι, και για να περιαυτολογήσω, εξαιρετικά πολύ. Τόσο στην εμφάνιση όσο και στον χαρακτήρα. Η ίδια παρακλητική έκφραση στα μάτια όταν θέλουμε κάτι διακαώς. Και όταν εγώ το αποκτώ πηδάω ψηλά και τρέχω να κουλουριαστώ στην αγκαλιά της. Και εκείνη χαίρεται και το ανταποδίδει. Κρατάμε σοβαρό δεσμό μεταξύ μας εδώ και χρόνια. Αγαπήσαμε η μία την άλλη από την πρώτη ματιά. Coup de foudre σας λέω! Από ράτσα καλή και οι δυό μας. Όταν όμως δεν πάνε καλά τα πράγματα, θυμώνουμε και μελαγχολούμε. Με κατσαδιάζουν και κρύβομαι. Μασάω ότι βρίσκω μπροστά μου, παντόφλες, μαξιλάρια, το ριχτάρι στον καναπέ, τα πόδια από τις καρέκλες. Το ίδιο και η αφεντικίνα μου. Όταν είναι στεναχωρημένη γιατί κάτι πήγε στραβά, κάνει επιδρομή στο ψυγείο, αδειάζει τα ράφια από τις πιατέλες και εξαφανίζει ότι μεζεδάκια και γλυκά έχουν απομείνει από τα χθεσινά γενέθλια της μικρής. Όταν με καλούν πάλι κοντά για να με κανακέψουν, δεν πάω. Μουλαρώνω στην γωνία της πολυθρόνας με ύφος θιγμένης Μαντόνας. Το ίδιο και αυτή.
Όταν φροντίζουν το σγουρό ξανθοκόκκινο τρίχωμά μου, το απολαμβάνω και σαλιαρίζω από ευχαρίστηση. Το ίδιο και η αφεντικίνα μου. Όταν γυρίζει από το κομμωτήριο για να περιποιηθούν τα μαλλιά της στην ίδια απόχρωση με τα δικά μου, είναι κεφάτη και με πάει μεγαλύτερη βόλτα στη Ρόδων. Όταν εισβάλει κάποιος ξένος στο σπίτι, τον πλησιάζω για να τον μυρίσω από κοντά και να τον κατατάξω σε φίλο ή εχθρό. Αν υπάρξει χημεία μεταξύ μας, τον γλύφω και γαυγίζω γλυκά. Και εκείνη το ίδιο. Κουβεντιάζει πρόσχαρα και τον φιλεύει σοκολατάκια. Αλλιώς δεν βλέπουμε και οι δυό την ώρα να τον ξεφορτωθούμε. Του γαυγίζω συνέχεια, και εκείνη προφασίζεται μια ανειλημμένη υποχρέωση και …ουστ… έξω από την πόρτα!
Στην καθημερινότητα, εκτελώ καθήκοντα. Όταν κουραστώ, χασμουριέμαι και αράζω στον καναπέ με την τηλεόραση ανοικτή. Το ίδιο και η κυρά μου. Όταν συμβεί κάτι απρόοπτο στο σπίτι μας, να συμβεί μια ξαφνική βλάβη, πολύωρη διακοπή ρεύματος από ακραία καιρικά φαινόμενα ή πλημύρας επειδή είχε διαρροή ένας σωλήνας, συμφιλιωνόμαστε και κάνουμε ότι μπορούμε να δώσουμε λύση. Εκείνη «γαυγίζει» από το τηλέφωνο καλώντας βοήθεια, εγώ αφού έλθουν οι δυνάμεις διάσωσης παρακολουθώ την διαδικασία της επισκευής από κοντά, μέχρι να αποκατασταθεί η ζημιά γαυγίζοντας επίμονα. Όταν κάποιος αρρωστήσει και κρεβατωθεί από την οικογένεια, μπαινοβγαίνουμε στο δωμάτιο του πάσχοντα να του φέρουμε τα φάρμακά του και να του κάνουμε παρέα. Δεν ζητάμε και πολλά από τους άλλους. Κατανόηση και λίγη στοργή. Όταν κάποια γιαγιά μεγαλώσει πολύ και «φύγει για τον άλλο κόσμο», την συνοδεύουμε ως το νέο της σπίτι. Εγώ κάθομαι πάνω στο μνήμα επί ώρες και όταν η κυρία μου με τραβάει από το λουρί για να φύγουμε, αρνούμαι να την αποχωριστώ μέχρι να μας διώξει πολύ αργότερα και τις δυό κακήν κακώς ο φύλακας του κοιμητηρίου.
Λέτε να υπάρχει και επιστημονική τεκμηρίωση γιατί μοιάζουμε τόσο οι δυο μας; Προβληματισμένη η κυρά μου χώνεται στο διαδίκτυο για απαντήσεις. Σύμφωνα με το Medical News Today ιστοσελίδα ιατρικών θεμάτων και ειδήσεων που αφορούν στον ιατρικό κόσμο αλλά και το ευρύτερο κοινό, οι ερευνητές Michael Roy και Nicholas Christenfeld, του τμήματος ψυχολογίας του Πανεπιστήμιου της Καλιφόρνιας, εξέτασαν εάν πράγματι είναι επιστημονικά εξακριβωμένη αυτή η αντίληψη. «Μοιάζουν αλήθεια οι ιδιοκτήτες των σκύλων με τα κατοικίδια τους;» Για το σκοπό αυτό, οι ερευνητές φωτογράφησαν ένα-ένα, σαράντα πέντε σκυλιά, είκοσι ημίαιμα και εικοσιπέντε καθαρόαιμα και χωριστά τους ιδιοκτήτες τους. Κατά τη διεξαγωγή του πειράματος, ζήτησαν από την ομάδα κριτών να ταιριάξει τον ιδιοκτήτη με τον σκύλο του, έχοντας δύο επιλογές σκύλων, όπου ο ένας ανήκει σε αυτόν και ο άλλος όχι. Πρώτη παρατήρηση. Η ομάδα βρήκε εύκολα το ταίρι των ιδιοκτητών με τους καθαρόαιμους σκύλους. Συγκεκριμένα, μόνο επτά ημίαιμοι σκύλοι από τους είκοσι που έλαβαν μέρος, συνδυάστηκαν επιτυχώς. Αντίθετα, υπήρξαν δεκαέξι επιτυχείς συνδυασμοί καθαρόαιμων σκύλων από τους εικοσιπέντε. Δεύτερη παρατήρηση. Τα αποτελέσματα φανερώνουν ότι στην αναζήτηση του σωστού κατοικίδιου, οι άνθρωποι, ασυνείδητα, ψάχνουν για όμοια χαρακτηριστικά μόνο ως ένα σημείο. Σε άλλες μελέτες υποστηρίζεται ότι τα αδέσποτα σκυλιά, που αναγκάζονται να κυνηγούν έξω για να βρουν την τροφή τους και άλλους φυσικούς πόρους για να ζήσουν, δεν αποτελούν καλά δείγματα έρευνας για να ερμηνευθεί σωστά η συμπεριφορά των σκύλων όταν τους υιοθετούν για κατοικίδια. Εκτός και αν είναι ράτσας, όπου τα εξωτερικά χαρακτηριστικά και η προσωπικότητα είναι πολύ ποιο διακριτά.
Μια άλλη παρατήρηση άξια να μνημονευθεί εδώ είναι αν «η επιλογή του σκύλου εμφανίζει ομοιότητες με την επιλογή συντρόφου στον άνθρωπο». Συγκεκριμένα, όταν αποφασίζουμε να υιοθετήσουμε ένα κατοικίδιο, διαλέγουμε αυτό που εμφανίζει γνώριμα σε εμάς στοιχεία της δικής μας ψυχοσύνθεσης, καθώς θα μοιραζόμαστε το ίδιο σπίτι και την ίδια ζωή με τον νεοφερμένο σύντροφο, ώσπου να αναπτυχθεί η απαραίτητη οικειότητα για ομαλή συγκατοίκηση και συνεργασία. Επιστημονικές έρευνες μας αποκαλύπτουν ότι τα άτομα τείνουν να διασταυρώνονται με άτομα του ιδίου γονότυπου και η διαδικασία αυτή ονομάζεται ομοιοτυπική σύζευξη (assortative mating). Αν και δεν το κάνουμε συνειδητά, αναζητούμε τα φυσικά χαρακτηριστικά καθώς και στοιχεία προσωπικότητας παρόμοια με τα δικά μας. Το κυριότερο δε φυσικό χαρακτηριστικό που καθορίζει την ομοιότητα ιδιοκτήτη-κατοικίδιου, σύμφωνα με τα πορίσματα ερευνών του ψυχολόγου S. Nakajima, είναι τα μάτια και η έκφραση τους. Έπειτα από έκλυση των κριτών να μελετήσουν φωτογραφίες ατόμων και να τους ταιριάξουν με τον σκύλο τους, όταν καλύφθηκαν τα μάτια, η επιτυχία για το σωστό πόρισμα, μειώθηκε στο 50%.
Η επιλογή του κατοικίδιου από τον κηδεμόνα του δεν καθορίζεται μόνο από πρακτικούς λόγους επιλογής, της ράτσας η όχι, του μεγέθους, της ηλικίας -αν θέλεις κουτάβι, ή μεγαλύτερο σκυλί εκπαιδευμένο ή μη. Σύμφωνα με τους πραγματογνώμονες ,υποστηρίζεται ότι υπάρχουν πέντε διαφορετικές προσωπικότητες σκύλων. «ο σίγουρος για τον εαυτό του», «ο ντροπαλός», «ο ανεξάρτητος», «ο χαλαρός», και «ο ευπροσάρμοστος». Ένας σκύλος με αυτοπεποίθηση νιώθει άνετα στο περιβάλλον του και λειτουργεί σαν ηγέτης, στοιχείο που φανερώνεται μέσα από την γλώσσα του σώματος. Αν προσπαθήσεις να τον κυριαρχήσεις θα γίνει ανυπάκουος και επιθετικός. Σε αυτήν την περίπτωση, συνιστάται η θετική ενθάρρυνση γιατί έχει διαπιστωθεί ότι είναι ο ιδανικότερος τρόπος εκπαίδευσης. «Ο ντροπαλός» δεν θέλει βεβιασμένες πιέσεις που να τον τρομάζουν αλλά ήρεμη μεταχείριση. Δεν του αρέσουν οι θόρυβοι και η πολυκοσμία, και χρειάζεται ενθάρρυνση με επαίνους και λιχουδιές μπροστά σε νέες γνωριμίες, εμπειρίες ή μέρη που πηγαίνει. «Ο ανεξάρτητος» προτιμάει το αφεντικό ηγέτη και δεν δεσμεύεται με άλλα άτομα εύκολα. Δεν είναι πολύ κοινωνικός και του αρέσει να τον αφήνεις στην ησυχία του. Ο τύπος του σκύλου αυτής της προσωπικότητας δύσκολα εκπαιδεύεται δίχως το σωστό κίνητρο. Λιχουδιές, παιχνίδια και τρυφερότητα, είναι πάντα ευπρόσδεκτα και καλοδεχούμενα, δεδομένου ότι θα προτιμούσε να σκέφτεται από μόνος του για το τι πρέπει να κάνει παρά να δέχεται και να εκτελεί εντολές των άλλων. «Ο φιλικός» σκύλος είναι αυτός που αγαπάει όλο τον κόσμο και.. μπορεί να δείξει στον κλεφταράκο κατευθείαν το σημείο που είναι κρυμμένα χρήματα και τιμαλφή της οικογένειας. Οι σκύλοι αυτοί τείνουν να είναι υπερβολικά ενθουσιώδεις, και είναι πιθανό να πηδήξουν από την χαρά τους πάνω στους ανθρώπους, καθώς χαίρονται που θα αποκτήσουν έναν ακόμα φίλο, γεγονός που μπορεί να τρομάξει τα μικρά παιδιά και να τα ρίξει κάτω. Και ο τελευταίος και πιο αγαπητός, «ο ευπροσάρμοστος» με τις συνήθειες του αφεντικού του, προκειμένου να κάνει κάτι που θα τον ευχαριστήσει. Είναι φιλικός και αυθόρμητος, δίχως να είναι ιδιαίτερα έξυπνος, και δεν απασχολεί πολύ τους γύρω του, λόγω της ήρεμης και αξιαγάπητης φύσης του.
Γνωρίζοντας σε ποια από τις παραπάνω προσωπικότητες ανήκει το σκυλί σας, μπορείτε να αντιληφθείτε με ποια ματιά αυτό ορίζει τον κόσμο και να διευκολύνει έτσι την συνεργασία μεταξύ σας. Οι τελευταίες έρευνες θεωρούν δε, ότι η κυριαρχία και η επιθετικότητα, τα κυριότερα αρνητικά γνωρίσματα των σκύλων, δεν αποτελούν κατηγορίες προσωπικότητας αλλά χαρακτηριστικά που απορρέουν από χρήση εσφαλμένων δειγμάτων ζώων για τις έρευνες.
Και τελευταία, μια άλλη είδους μελέτη που είναι πολύ αποκαλυπτική για τον χαρακτήρα των κηδεμόνων κατοικίδιων είναι αυτή με θέμα εξέτασης «Πες μου τι είδος κατοικίδιου διάλεξες να σου πως ποιος είσαι». Πράγματι, είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι, αυτοί που προτιμούν τους σκύλους, είναι πιο ευδιάθετοι και εξωστρεφείς, ευχάριστοι και ευσυνείδητοι και κινδυνεύουν λιγότερο από κατάθλιψη, σε σύγκριση με όσους προτιμούν τις γάτες. Οι γατόφιλοι μπορεί να είναι πιο δημιουργικοί, περιπετειώδεις, ανεξάρτητοι και πιο έξυπνοι σε σύγκριση με τους ιδιοκτήτες σκύλων, αλλά και νευρωτικοί, εσωστρεφείς, επιφυλακτικοί και αντισυμβατικοί. Μελέτη ερευνητών στο Πανεπιστήμιο του Όρεγκον αποκάλυψε ότι αυτοί που φυλάσσουν ψαράκια σε γυάλες δεν ενδιαφέρονται για υλικά αγαθά και πολυτέλειες αλλά είναι ελεύθερα πνεύματα, και αρκετά αισιόδοξοι. Όσοι αγαπούν τα πτηνά είναι οι πιο εξωστρεφείς και κοινωνικοί από όλους. Μήπως κύριε ή κυρία μου, ήδη κάθεστε μπροστά στον καθρέφτη μαζί με το κατοικίδιό σας και αναρωτιέστε αν μοιάζετε πραγματικά για να πεισθείτε ότι αυτή η ιδέα δεν είναι και τελείως παράλογη;